Nawracające infekcje układu moczowego: strategie zapobiegania

Zakażenia układu moczowego (ZUM) należą do najczęstszych infekcji na świecie. Szacuje się, że stanowią niemal 40% wszystkich zakażeń szpitalnych oraz 10–20% zakażeń pozaszpitalnych [1]. To nie marginalny problem, lecz jedno z najczęstszych rozpoznań w codziennej praktyce medycznej. Zdecydowanie częściej dotyczy kobiet, co wynika przede wszystkim z różnic anatomicznych. Krótsza cewka moczowa oraz jej bliskie sąsiedztwo z odbytem sprzyjają łatwiejszemu przedostawaniu się bakterii do dróg moczowych. Nie bez znaczenia są też inne czynniki, m.in. styl życia, aktywność seksualna, stosowanie środków antykoncepcyjnych czy zachwianie równowagi mikrobiologicznej pochwy [2].

U części osób zakażenie układu moczowego nie jest jednorazowym epizodem. W takiej sytuacji problem przestaje dotyczyć wyłącznie leczenia samej infekcji, ponieważ nawracające dolegliwości wyraźnie obniżają komfort życia, wpływają na poczucie bezpieczeństwa i utrudniają codzienne funkcjonowanie. O nawracających zakażeniach układu moczowego mówimy wtedy, gdy wystąpią co najmniej dwa epizody w ciągu sześciu miesięcy lub trzy w ciągu dwunastu miesięcy [1]. Taka sytuacja wymaga już nie tylko leczenia, ale także pogłębionej diagnostyki i świadomej strategii zapobiegania nawrotom.

U większości kobiet początek zakażenia układu moczowego jest dość charakterystyczny. Pierwszym objawem jest najczęściej lekkie pieczenie przy oddawaniu moczu, do którego z czasem dołącza narastające uczucie parcia (potrzeba skorzystania z toalety co kilkanaście minut). Może im towarzyszyć ból w podbrzuszu, uczucie rozpierania, czasem zmętnienie moczu lub jego nieprzyjemny zapach. Winna jest najczęściej bakteria Escherichia coli, która na co dzień bytuje w naszym jelicie i zwykle nie stanowi zagrożenia. Problem zaczyna się wtedy, gdy przedostanie się do dróg moczowych. To właśnie ona odpowiada za 75–95% niepowikłanych zakażeń układu moczowego [3].

Szczepy wywołujące zakażenie układu moczowego określa się mianem uropatogennych (UPEC). Różnią się od innych patogenów tym, że posiadają zestaw narzędzi umożliwiających przetrwanie w nieprzyjaznym środowisku dróg moczowych. Są wyposażone w mikroskopijne wypustki działające jak haczyki, dzięki którym potrafią "przyczepić się" do nabłonka pęcherza. Mocz nie może ich więc wypłukać. Zostają na miejscu, namnażają się i wywołują stan zapalny. Zahamowanie tego procesu na wczesnym etapie pozwala ograniczyć dalszą kolonizację i rozwój zakażenia. Może w tym pomóc D-mannoza. Jest to cukier prosty, który w obecności bakterii Escherichia coli wiąże się z rzęskami bakteryjnymi (czyli strukturami odpowiedzialnymi za przyleganie do ściany pęcherza), uniemożliwiając ich interakcję z nabłonkiem wyściełającym drogi moczowe. Bakteria, zamiast do nabłonka, przyczepia się do D-mannozy i zostaje usunięta wraz z moczem.

D-mannozę zawiera wyrób medyczny FEMANNOSE® N. W odpowiednio wysokich dawkach pomaga ograniczyć przyleganie bakterii do błon śluzowych dróg moczowych. Pomaga wyeliminować przyczynę infekcji i łagodzi nieprzyjemne objawy. Można stosować niezależnie od antybiotyku, co pozwala przyjmować oba środki równocześnie*.

Skutki działania D-mannozy potwierdzają badania kliniczne i obserwacyjne. W profilaktyce stosowanie jej jest skuteczne, bez ryzyka lekooporności, a w ostrym, niepowikłanym zapaleniu pęcherza część pacjentek odczuwała ulgę w pierwszej dobie stosowania [4].

Nic nie zastąpi podstawowych działań prewencyjnych, co w praktyce oznacza:

• picie co najmniej 1,5–2 litrów płynów dziennie (pomaga to wypłukiwać bakterie z dróg moczowych),
• mycie okolic intymnych łagodnymi środkami, które chronią naturalną mikroflorę pochwy przed patogenami (zbyt agresywne kosmetyki mogą zaburzać równowagę bakteryjną i ułatwiać rozwój bakterii wywołujących ZUM),
• unikanie silnie perfumowanych żeli i irygacji pochwy (mogą niszczyć naturalną mikroflorę i podrażniać śluzówkę, co sprzyja namnażaniu szkodliwych bakterii w drogach moczowych),
• przemywanie i podcieranie od przodu ku tyłowi – ta technika ogranicza przenoszenie bakterii z okolic odbytu w kierunku cewki moczowej, zmniejszając ryzyko zakażenia,
• całkowite opróżnianie pęcherza, szczególnie po stosunku seksualnym (resztki moczu w pęcherzu ułatwiają rozwój bakterii),
• unikanie nadmiernego stosowania antybiotyków – częste i niepotrzebne antybiotykoterapie zaburzają mikrobiom jelit i pochwy, osłabiając naturalną barierę ochronną.

Nawrotowe zakażenia układu moczowego wymagają nie tylko profilaktyki, ale też odpowiedniej diagnostyki. Należy więc udać się do urologa, który może zlecić niezbędne badania, w tym posiew moczu (zwłaszcza przed rozpoczęciem antybiotykoterapii) i USG w celu wykluczenia infekcji powikłanej. Z wizytą nie należy zwlekać, jeśli nie następuje poprawa, infekcja ma nietypowy przebieg lub występują niepokojące objawy, m.in. krwiomocz czy gorączka.

Takie podejście, łączące odpowiednią diagnostykę i codzienną profilaktykę, pomaga nie tylko skuteczniej zapobiegać nawrotom, ale ułatwia funkcjonowanie bez ciągłego obawiania się kolejnej infekcji.

FEMANNOSE® N. WYRÓB MEDYCZNY

Zastosowanie: w profilaktyce i leczeniu wspomagającym zapalenia pęcherza moczowego oraz innych bakteryjnych zakażeń układu moczowego (ZUM). Wyrób medyczny łagodzi najczęściej występujące objawy infekcji dolnych dróg moczowych (np. pieczenie podczas oddawania moczu, częste oddawanie moczu, parcie na pęcherz moczowy itd.), w przypadku gdy przyczyną zakażenia jest bakteria Escherichia coli.

Podmiot prowadzący reklamę: M.C.M. Klosterfrau Healthcare Sp. z o.o.

Producent: S.I.I.T. srl

To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.

* Jednoczesne przyjmowanie Femannose® N nie wpływa na skuteczność antybiotyków.

[1] K. Juszczak i in., Wytyczne Polskiego Towarzystwa Urologicznego, Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników oraz Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej dotyczące diagnostyki, terapii i postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach dolnych dróg moczowych, Przegląd Urologiczny 2024, nr 2 (142), s 14-35.

[2] T. Wiatr, P. L. Chłosta, Zakażenia układu moczowego w praktyce internisty – pułapki diagnostyczne i terapeutyczne, rola współpracy z urologiem w świetle wytycznych Polskiego Towarzystwa Urologicznego 2024, Lekarz POZ 2025, nr 5, s. 343-351.

[3] Rekomendacje diagnostyki, terapii i profilaktyki zakażeń układu moczowego u dorosłych pod red. prof. dr hab. med. W. Hryniewicz i dr hab. med. M. Holeckiego, Narodowy Instytut Leków, Warszawa 2025.

[4] S. Poletajew, D-mannoza w profilaktyce i leczeniu zakażeń układu moczowego w dobie antybiotykoodporności, Medical Tribune 2023, nr 2.