Mam kurzajki… Co teraz?

Kurzajki, znane też jako brodawki skórne, to niewielkie, szorstkie narośle na skórze wywołane przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV). Zmiany te rozwijają się w naskórku i mogą mieć różny kolor (od cielistego po brunatny) oraz występować pojedynczo lub w skupiskach [1].

W zależności od typu wirusa i lokalizacji wyróżnia się m.in. brodawki zwykłe (na palcach rąk, na wałach paznokciowych, niekiedy pod płytką paznokciową), podeszwowe (na stopach), mozaikowe (zlane skupiska) i płaskie (często występują u dzieci, mogą występować na twarzy) [1].

Do zakażenia wirusem HPV dochodzi najczęściej poprzez bezpośredni kontakt ze skórą lub błonami śluzowymi osoby zakażonej [2]. Możliwe jest też przeniesienie wirusa pośrednio, czyli poprzez kontakt z przedmiotami, na których znajdują się zakażone komórki naskórka, np. ręcznikami, matami, klamkami czy podłogą. Szczególnie wysokie ryzyko zakażenia jest w miejscach publicznych o podwyższonej wilgotności, np. na basenach, siłowniach czy w saunie.

Większość kurzajek ustępuje samoistnie w ciągu 1-2 lat. Proces ten często rozpoczyna się od stanu zapalnego w obrębie zmiany, po czym następuje jej stopniowy zanik [2]. Warto jednak pamiętać, że wirus HPV łatwo się przenosi, dlatego w międzyczasie mogą pojawić się nowe brodawki w innych miejscach na skórze. By zmniejszyć to ryzyko, kurzajek nie należy rozdrapywać i samodzielnie usuwać w sposób mechaniczny. Jak więc sobie z nimi poradzić?

W przypadku podejrzenia brodawek w pierwszej kolejności należy skonsultować się z dermatologiem, lekarzem rodzinnym lub – jeśli problem dotyczy dziecka – pediatrą. Specjalista oceni zmianę i dobierze odpowiednie leczenie. Może zalecić leki na receptę oraz preparaty dostępne bez recepty, np. Brodacid. Jest to lek w postaci płynu do stosowania na skórę. Zawiera dwie substancje czynne: kwas salicylowy i kwas mlekowy. Pierwszy z nich wykazuje działanie keratolityczne – zmiękcza i rozluźnia zrogowaciały naskórek, co ułatwia jego usunięcie. Z kolei kwas mlekowy działa żrąco i niszczy zrogowaciałą warstwę skóry.

Brodacid przeznaczony jest do leczenia brodawek zwykłych, okołopaznokciowych, podeszwowych oraz mozaikowych. Może też być stosowany u dzieci powyżej 12. roku życia, a w przypadku młodszych pacjentów (od 2. roku życia) – wyłącznie pod nadzorem lekarza [3]. Leczenie jest precyzyjne (lek nanosi się na brodawkę za pomocą aplikatora) i bezbolesne. Trwa zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od rodzaju i liczby zmian.

Kiedy leczenie farmakologiczne nie przynosi efektów, zmiany są liczne, bolesne lub nawracają, pod kontrolą lekarza stosuje się metody inwazyjne. Do najczęściej wykorzystywanych technik należą: krioterapia, laseroterapia, elektrokoagulacja oraz zabieg chirurgiczny [4].

Krioterapia, czyli wymrażanie brodawki ciekłym azotem, polega na jej zamrożeniu za pomocą specjalnego aplikatora. W miejscu zabiegu często powstaje pęcherz, a po jego zagojeniu konieczne może być powtórzenie procedury. Efekty są widoczne po kilku sesjach, ale należy liczyć się z możliwością powstania blizny.

Laseroterapia to nowoczesna i skuteczna metoda usuwania brodawek, w której wykorzystuje się lasery (najczęściej CO₂ lub Nd:YAG). Ich skoncentrowane światło zamienia się w ciepło, precyzyjnie niszcząc zmienione komórki. Zwykle wystarczy jeden zabieg, choć – jak każda procedura inwazyjna – wiąże się z ryzykiem powikłań, m.in. możliwością powstania blizny.

Chirurgiczne usuwanie kurzajek, tzw. łyżeczkowanie, polega na mechanicznym wycinaniu zmiany warstwa po warstwie z niewielkim marginesem zdrowej tkanki przy pomocy specjalnego narzędzia. Wymaga znieczulenia miejscowego i pozostawia ranę, która goi się przez kilka tygodni. Istnieje też spore ryzyko blizn oraz nawrotów.

Inwazyjną metodą usuwania brodawek jest też elektrokoagulacja, która polega na zastosowaniu prądu elektrycznego o wysokiej częstotliwości. Lekarz wykorzystuje specjalną sondę, którą precyzyjnie "wypala" zmianę. Ciepło wytwarzane przez urządzenie niszczy zakażone komórki naskórka, minimalizując ryzyko rozprzestrzeniania się wirusa. Zabieg jest skuteczny, ale może wiązać się z ryzykiem powstania niewielkiej blizny w miejscu usunięcia brodawki.

W leczeniu kurzajek sięga się czasem po domowe sposoby, ale to rozwiązania, do których należy podchodzić z dużą ostrożnością. Traktowanie kurzajek octem lub czosnkiem nie ma potwierdzonego działania, a ich stosowanie może skończyć się podrażnieniem lub uszkodzeniem zdrowej skóry. Pewną skuteczność w leczeniu brodawek wykazuje co prawda sok z glistnika (jaskółcze ziele), jednak ze względu na właściwości alergizujące i barwiące należy stosować go bardzo ostrożnie. Zanim więc zdecydujemy się na samodzielne kuracje, lepiej skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Brodacid Acidum lacticum + Acidum salicylicum (50,4 mg + 100 mg)/g. Postać farmaceutyczna: Płyn na skórę. Skład: 1 g płynu na skórę zawiera 50,4 mg kwasu mlekowego (Acidum lacticum) w postaci roztworu 90% i 100 mg kwasu salicylowego (Acidum salicylicum). Substancje pomocnicze: Dimetylosulfotlenek, nitroceluloza (2:1 w etanolu) + octan etylu. Wskazania: Leczenie brodawek zwykłych, około paznokciowych, brodawek stóp i mozaikowych. Dawkowanie i sposób podania: Produkt leczniczy Brodacid należy stosować zgodnie z zaleceniem lekarza lub zgodnie z opisem podanym na ulotce. Przeciwwskazania: Nie stosować w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Nie należy stosować w leczeniu brodawek płaskich i zmian zlokalizowanych w okolicy oczu, na błonach śluzowych oraz na twarzy, na znamiona owłosione i nieowłosione, na zakażoną lub zmienioną zapalnie skórę. Nie stosować w okresie ciąży i karmienia piersią oraz u dzieci w wieku poniżej 2 lat. U dzieci od 2 do 12 lat można stosować tylko pod kontrolą lekarza. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane przez URPL nr R/3295. Podmiot odpowiedzialny: GRUPA INCO S.A., 00-519 Warszawa, ul. Wspólna 25.

Bibliografia:

[1] Kurzajki (brodawki) – czym są i jak się ich pozbyć? [dostęp on-line, https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/285720,kurzajki-brodawki-czym-sa-i-jak-sie-ich-pozbyc, 20.07.2025 r.]

[2] E. Mądry, M. Gibas, A. Adamczak−Ratajczak, R. Mądry, HPV – wirus o wielu twarzach, Family Medicine & Primary Care Review 2009, 11, 3, s. 702–704.

[3] Ulotka leku Brodacid (Acidum lacticum + acidum salicylicum, 50,4 mg + 100 mg/g, płyn na skórę [dostęp on-line: https://brodacid.pl/wp-content/uploads/2017/05/Brodacid-Ulotka.pdf, 21.07.2025 r.].

[4] I. E. Wencel, K. Kordus, Porównanie skuteczności terapii nieinwazyjnych i inwazyjnych w zabiegach usuwania brodawek wirusowych skóry stóp, Aesthetic Cosmetology and Medicine 2021, nr 5, t 10, s. 235-241.