Colostrum bovinum – dlaczego twoja odporność zaczyna się w jelitach?
Fundamentem naszej odporności są zdrowe i prawidłowo pracujące jelita. To właśnie tam – w ich krętych korytarzach, przez długi czas niedocenianych – leży klucz do sprawnego działania układu immunologicznego. Jak w praktyce wspierać ich codzienne funkcjonowanie?
Jelita – fundament odporności i zdrowia
Jelita przez lata były kojarzone głównie z trawieniem. Pierwsze sygnały, że ich rola może sięgać znacznie dalej, zaczęły pojawiać się wraz z rozwojem badań nad układem odpornościowym i bakteriami bytującymi w naszym organizmie. Z czasem naukowcy zaczęli przyglądać się jelitom uważniej – nie tylko jako części układu pokarmowego odpowiedzialnej za rozkład i przyswajanie składników odżywczych, ale jako złożonemu środowisku, które ma realny wpływ na nasze zdrowie.
Dziś wciąż wiele pozostaje do odkrycia, ale jedno wiemy na pewno: jelita są jednym z filarów naszej odporności. Zamieszkują je miliardy mikroorganizmów, które wspólnie tworzą tzw. mikrobiotę jelitową. To właśnie ona pomaga chronić organizm przed chorobotwórczymi drobnoustrojami, wspiera naturalne mechanizmy odpornościowe i bierze udział w syntezie witamin, m.in. biotyny, niacyny czy witaminy K, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu [1].
Mikrobiota jelitowa a mózg – współpraca, która kształtuje nasze zdrowie
Coraz częściej mówi się o połączeniu jelit z mózgiem, tzw. osi jelitowo-mózgowej. W praktyce oznacza to, że stan jelit wpływa nie tylko na odporność, ale również na nasze samopoczucie. Bakterie jelitowe uczestniczą bowiem w procesach, które mogą oddziaływać na nastrój, reakcję na stres czy ogólną kondycję psychiczną [2]. Biorą udział w produkcji naturalnych regulatorów chemicznych kontrolujących apetyt i uczucie głodu. Niektóre z tych mikroorganizmów wpływają ponadto na procesy związane z wytwarzaniem neuroprzekaźników, czyli związków odpowiedzialnych za komunikację między komórkami nerwowymi. To więc relacja dwukierunkowa – jelita wysyłają sygnały do mózgu, ale i mózg wpływa na pracę jelit.
Większość bakterii jelitowych znajduje się w warstwie śluzu, która pokrywa ściany jelita i stanowi pierwszą barierę między organizmem a środowiskiem zewnętrznym. Jest stosunkowo luźna i bogata w naturalne czynniki obronne, m.in. drobne białka produkowane przez komórki Panetha oraz przeciwciała wytwarzane przez komórki odpornościowe [3]. Wewnętrzna warstwa śluzu, przylegająca bezpośrednio do komórek nabłonkowych, jest gęstsza i bardziej uporządkowana. I choć bakterii jest tam znacznie mniej, odgrywa ważną rolę w ochronie komórek, nawadnianiu nabłonka i ograniczaniu przenikania antygenów. Współdziałanie tych dwóch stref tworzy system ochrony, który pozwala na zachowanie naturalnej integralności jelit. Podstawą jego prawidłowego funkcjonowania jest jednak równowaga mikrobioty jelitowej, a tę łatwo zaburzyć.
Co wpływa na mikrobiotę jelitową?
Mikroflora każdego człowieka zmienia się pod wpływem różnych czynników środowiskowych i życiowych. Już na wczesnym etapie życia na jej skład wpływają przebieg ciąży i okres okołoporodowy, rodzaj porodu oraz sposób karmienia niemowlęcia [4]. W kolejnych latach istotne stają się dieta, styl życia, przyjmowane leki (w szczególności antybiotyki, sterydy czy inhibitory pompy protonowej), a także stany zapalne czy zabiegi chirurgiczne w obrębie przewodu pokarmowego. Wszystkie te czynniki mogą zmieniać równowagę mikrobioty, a w konsekwencji wpływać na funkcjonowanie całego systemu ochronnego jelit.
Stosowanie antybiotyków może zaburzać mikrobiotę i wiąże się ze wzrostem ryzyka alergii oraz chorób autoimmunologicznych.
Źródło: Adobe Stock
Dysbioza jelitowa zaburza równowagę bakterii, zwiększając ryzyko zespołu jelita drażliwego (IBS) i nieswoistych zapaleń jelit (IBD).
Źród ło: Adobe Stock
Zwiększona przepuszczalność jelit wywołuje stan zapalny i zmienia metabolizm serotoniny, co negatywnie wpływa na funkcjonowanie mózgu.
Źródło: Adobe Stock
Stres zaburza pracę jelit i zwiększa przepuszczalność bariery jelitowej, co może prowadzić do przewlekłych bólów brzucha.
Źródło: Adobe Stock
Jak dbać o jelita?
By pomóc jelitom, a nie szkodzić, warto zadbać o codzienne nawyki, które tworzą bezpieczne i stabilne środowisko dla mikrobioty. Co możemy zrobić w praktyce?
- Włączyć do diety produkty bogate w błonnik, który jest paliwem dla dobrych bakterii jelitowych. Warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste pomagają utrzymać różnorodność mikrobioty.
- Dbać o dobry jakościowo sen, który daje organizmowi czas na regenerację, w tym odnowę komórek nabłonka jelitowego.
- Unikać używek. Nadmiar alkoholu czy palenie tytoniu to czynniki, które mogą negatywnie wpływać na strukturę bariery ochronnej, czyniąc ją bardziej podatną na czynniki zewnętrzne.
- Być aktywnym fizycznie. Ruch wspiera perystaltykę i sprzyja namnażaniu się korzystnych szczepów bakterii.
Colostrum – naturalne wsparcie dla jelit i odporności
Pracę jelit wspiera też colostrum [5]. To biologicznie aktywna wydzielina pełniąca rolę pierwszego pokarmu ssaków. Jej skład nie jest przypadkowy. To starannie skomponowana mieszanka łatwo przyswajalnych składników odżywczych, stworzona przez naturę tak, aby jak najlepiej odpowiadała na szczególne potrzeby organizmu tuż po urodzeniu.
Siara, czyli colostrum zawiera ponad 200 bioaktywnych związków w wysokim stężeniu, w tym hormony, enzymy działające przeciwbakteryjnie, poliamidy oraz pochodne kwasów nukleinowych i aminokwasów. Towarzyszą im czynniki wzrostowe i elementy wspierające układ odpornościowy, m.in. leukocyty, makrofagi, limfocyty T i B oraz przeciwciała (szczególnie sIgA), a ich stężenie jest nawet 40 razy wyższe niż w mleku dojrzałym. Całość uzupełniają sole mineralne oraz witaminy z grupy B, a także A, C, D i E, które stanowią cenne źródło antyoksydantów [6].
Siła siary nie leży w jednym składniku. To ponad 250 bioaktywnych związków — laktoferyna, lizozym, laktoperoksydaza, immunoglobuliny, czynniki wzrostu (IGF-1, EGF, TGF-beta), lipidy z unikalną błoną MFGM, peptydy bioaktywne — które w naturalnej proporcji tworzą system, jakiego nie da się odtworzyć sztucznie. Żaden z tych składników nie działa w izolacji. To ich wzajemna współpraca decyduje o biologicznej wartości siary. Problem w tym, że większość procesów przemysłowych tę współpracę niszczy.
Co ważne, składniki siary nie działają w izolacji, tylko wzajemnie się uzupełniają. Pytanie tylko, czy możemy wykorzystać jej potencjał również wtedy, gdy etap niemowlęcy mamy już dawno za sobą.
Siara bydlęca (colostrum bovinum) w składzie biologicznym wykazuje bardzo duże podobieństwo do siary ludzkiej. Ta zbieżność sprawia, że składniki zawarte w bydlęcym colostrum są rozpoznawane przez ludzki organizm i mogą być przez niego efektywnie wykorzystywane. Ważne jest jednak, aby siara została pobrana w ciągu pierwszych godzin po porodzie. Z każdą godziną stężenie bioaktywnych składników gwałtownie spada — dotyczy to nie tylko immunoglobulin, ale całego spektrum: czynników wzrostu, laktoferyny, lipidów, peptydów. Siara pobrana po 24 czy 48 godzinach to zupełnie inna substancja niż ta z pierwszych godzin. Genactiv pozyskuje surowiec wyłącznie w tym wąskim oknie czasowym, gdy koncentracja składników jest najwyższa[7].
Siara wykorzystywana do produkcji Colostrum Genactiv przechodzi liofilizację — delikatny proces suszenia w niskiej temperaturze, który pozwala zachować to, co w siarze najcenniejsze: naturalną strukturę białek, lipidów i czynników wzrostu. To świadomy wybór poparty nauką. Badania wykazały, że już niewielki wzrost temperatury podczas przetwarzania colostrum może obniżyć jego bioaktywność o ponad 40% — nawet jeśli na etykiecie skład wygląda bez zmian [8]. Innymi słowy: to nie lista składników na opakowaniu decyduje o wartości colostrum, lecz to, czy te składniki zachowały zdolność do działania. Genactiv od 20 lat stawia na liofilizację właśnie dlatego — żeby to, co trafia do kapsułki, było jak najbliższe temu, co natura stworzyła.
Colostrum Genactiv to preparat naturalny, w pełni bezpieczny i odpowiedni do stosowania przez całą rodzinę. Jest w 100% czysty i nieprzetworzony. To jedyne opatentowane colostrum bovinum w Polsce, pozyskiwane od zdrowych krów z wybranych stad w Wielkopolsce, na Opolszczyźnie i w Zachodniopomorskiem. Pobierane jest w sposób etyczny i bezpieczny dla cieląt, wykorzystując wyłącznie tę część, której młode nie jest w stanie spożyć. Całość procesu pozyskiwania i produkcji monitorowana jest przez doświadczonych zootechników.
Colostrum Genactiv to pełnowartościowa, liofilizowana siara bydlęca — z zachowanym pełnym spektrum bioaktywnych składników w ich naturalnych proporcjach. Składniki colostrum wspierają barierę jelitową, a zdrowe i prawidłowo funkcjonujące jelita to fundament odporności całego organizmu. To skutek 20 lat pracy nad jedną substancją, z badaniami klinicznymi na gotowym produkcie. Suplement dostępny jest w kapsułkach i proszku, a także w wygodnej, płynnej formie gotowej do spożycia, o smaku wanilii lub czarnego bzu. Może go przyjmować cała rodzina – dzieci, dorośli i seniorzy.
Suplement diety. Zawiera składniki, które wspomagają funkcje organizmu poprzez uzupełnienie normalnej diety. Nie ma właściwości leczniczych.
Bibliografia
[1] S. Ziółkowska, N. Kijek, K. Malinowski, P. Kostrzewska, Mikrobiota jelitowa – nieoceniony strażnik odporności i witalności organizmu. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu 2022, 28(1): 8–14.
[2] P. Liśkiewicz, J. Pełka-Wysiecka, M. Wroński, A. Bąba-Kubiś, J. Samochowiec, Flora jelitowa a patomechanizm powstawania zaburzeń afektywnych i lękowych — aktualny stan wiedzy i dalsze perspektywy, Psychiatry 2018; 15, 2: 70–76.
[3] D. Węgrzyn, K. Adamek, B. Loniewska, Budowa bariery jelitowej, Pomeranian Journal of Life Sciences, 2017;63(3):6-9
[4] M. Gałecka, A.M. Basińska, A. Bartnicka, Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka — implikacje w praktyce lekarza rodzinnego, Forum Medycyny Rodzinnej 2018;12(2):50-59.
[5] Hałasa M, Maciejewska D, Baśkiewicz-Hałasa M, Machaliński B, Safranow K, Stachowska E. Oral Supplementation with Bovine Colostrum Decreases Intestinal Permeability and Stool Concentrations of Zonulin in Athletes. Nutrients. 2017 Apr 8;9(4):370. doi: 10.3390/nu9040370.
[6] K. A. Rak, M. Bronkowska, Immunologiczne znaczenie siary, Hygeia Public Health 2014, 49(2): 249-254.
[7] Hałasa M. et al., Post-Delivery Milking Delay Influence on the Effect of Oral Supplementation with Bovine Colostrum as Measured with Intestinal Permeability Test, Medicina 2020;56(10):495. DOI: 10.3390/medicina56100495.
[8] Playford RJ, Cattell M, Marchbank T. Marked variability in bioactivity between commercially available bovine colostrum for human use; implications for clinical trials. PLoS One. 2020;15(6):e0234719.